Łowiectwo

Łowiectwo – czym było, a czym jest dzisiaj

 

    Polowanie od niepamiętnych czasów było i jest jedną z form ludzkiej aktywności. Warto więc, chociażby w ogromnym skrócie, prześledzić jak na przestrzeni dziejów zmieniało się to, co pod pojęciem łowiectwa utożsamianego zresztą z myślistwem, rozumiały kolejne pokolenia polskich myśliwych.

    Człowiek pierwotny, kiedy to zwierzyna stanowiła własność niczyją – Res Nulius, polował aby zdobyć mięso, które dostarczało jemu i jego rodzinie pożywienia, skóry na prymitywne, ale ciepłe odzienie oraz kości z których wyrabiał narzędzia, a także ozdoby. O epoce tej tak pisał poeta i myśliwy Julian Ejsmond:


… Biała bajka lodowej epoki,
Świat skamieniał w mroźnym bezruchu,
Puszce zastygły pod śmiertelnym całunem.
Lodowe tchnienie śmierci owiało dziecięcą jeszcze ludzkość.
Chłód i głód zajrzał do jaskiń.
Myślistwo zachowało jednak człowieka przy życiu:
Okryło go futrem, nakarmiło mięsem dzikiego zwierza …

 

    Pierwsze ograniczenia prawa do polowania wprowadził Bolesław Chrobry. Wówczas to nastąpił podział polowania: na zwierzynę grubą Venatio magna – zastrzeżone dla władcy oraz na zwierzynę drobną – Venatio parwa – dozwolone wszystkim. Od tego czasu polowanie nadal stanowiąc źródło zdobywania żywności stało się także zajęciem nie tylko dostarczającym silnych wrażeń, ale także nobilitującym. Tak o nim pisał Jan Ostroróg (1618):
My tylko powiadamy, że między inszemi znaki wolności szlacheckiej, jest ten jeden nie mniejszy, że szlachcicowi polskiemu myślistwa zażywać, wszędzie gdzie chce wolno…

 

    Nadszedł wiek XIX a z nim myśliwi włączyli się aktywnie zarówno do hodowli zwierzyny, jak również do jej ochrony. Wówczas to zaczęło obowiązywać hasło:
Kto, nie hoduje ten nie poluje.
 

    Prekursorem nowoczesnego pojmowania łowiectwa w Polsce był prof. Wiesław Krawczyński, który tak oto zdefiniował pojęcie łowiectwa (1947):

Łowiectwo obejmuje sumaryczną całość wszystkich zagadnień od historii poprzez hodowlę, ochronę, literaturę i sztukę, a dąży do podniesienia zwierzostanu do najkorzystniejszego poziomu. Myślistwo natomiast jest znajomością etycznego zdobywania zwierzyny przez prawidłowe polowanie.
 

    W ustawie z 1959 roku czytamy: Łowiectwo w rozumieniu ustawy oznacza planowe gospodarowanie zwierzyną zgodnie z potrzebami gospodarstwa narodowego i wymaganiami ochrony przyrody.
 

    W obecnie obowiązującym prawie łowieckim (2017) zapisano:
Łowiectwo oznacza ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalne gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej.
 

    Warto tutaj zaznaczyć, że we wszystkich dokumentach podkreślona została rola myśliwych w ochronie przyrody.
 

    Na koniec trzeba zauważyć ,że współczesne łowiectwo polskie, które wg prof. Romana Andrzejewskiego Głównego Konserwatora Przyrody (1989 – 1992) powinno być uważane za ekologię stosowaną opiera się zarówno na Europejskiej karcie na temat łowiectwa i bioróżnorodności (Berno 2007) w której zapisano: Istnieje zasada trwałego użytkowania i gospodarowania łownymi gatunkami ssaków i ptaków, oraz jest zgodne z podpisaną przez 196 państw w tym Polskę (1995) Konwencją o ochronie różnorodności biologicznej uchwalonej w Rio de Janeiro (1992).

(Tekst – Marek Piotr Krzemień)